IJTIMOIY TARMOQLARNING YOSHLAR ONGIGA TA’SIRINING KLINIK TAHLILI
Sherzod Munavvarovich Dehkanov
Yoshlar masalalari, ma’naviy va ma’rifiy ishlar boʻyicha prorektor, Qo‘qon universiteti
Keywords: ijtimoiy tarmoqlar, yoshlar psixologiyasi, klinik tahlil, depressiya, internet qaramligi, virtual kommunikatsiya, ruhiy salomatlik, stress, kognitiv faoliyat, raqamli madaniyat, psixologik ta’sir, yoshlar onggi, internet xavfsizligi, emotsional holat, psixologik barqarorlik.
Abstract
Mazkur maqolada ijtimoiy tarmoqlarning yoshlar ruhiyati, psixologik holati, ijtimoiy xulqi hamda kognitiv faoliyatiga ko‘rsatadigan ta’siri klinik va ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Zamonaviy raqamli jamiyatda yoshlarning kundalik hayoti internet va ijtimoiy platformalarsiz tasavvur qilinmaydi. Shu sababli ijtimoiy tarmoqlarning foydali va zararli jihatlarini chuqur o‘rganish dolzarb ilmiy masalaga aylangan. Maqolada ijtimoiy tarmoqlarning depressiya, xavotir, stress, uyqusizlik, diqqat susayishi, o‘zini baholash muammolari hamda virtual qaramlikka ta’siri ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, yoshlarning psixologik barqarorligini ta’minlash, raqamli gigiyena madaniyatini shakllantirish va ijtimoiy tarmoqlardan ongli foydalanishni rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Tadqiqot natijalari yoshlar bilan ishlovchi pedagoglar, psixologlar va ota-onalar uchun muhim metodik ahamiyat kasb etadi.
References
1. American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: APA Publishing.
2. Boyd, D. (2014). It’s complicated: The social lives of networked teens. New Haven: Yale University Press.
3. Carr, N. (2020). The shallows: What the internet is doing to our brains. New York: W. W. Norton & Company.
4. Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2017). Social networking sites and addiction: Ten lessons learned. International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), 311–325.
5. Twenge, J. M. (2019). iGen: Why today’s super-connected kids are growing up less rebellious, more tolerant, less happy. New York: Atria Books.
6. Turkle, S. (2017). Alone together: Why we expect more from technology and less from each other. New York: Basic Books.
7. Valkenburg, P. M., & Peter, J. (2018). Social consequences of the internet for adolescents. Current Directions in Psychological Science, 18(1), 1–5.
8. World Health Organization. (2021). Adolescent mental health and digital media use. Geneva: WHO Publications.
9. Young, K. S. (2015). Internet addiction: A handbook and guide to evaluation and treatment. New Jersey: Wiley Publications.


