AQL – INTELLEKTUALLASHUV JARAYONIDA RAQOBATBARDOSH ZAMONAVIY SIKL - Nishonov, Sarvar (University Research Base, 2025)
Mazkur maqolada global intellektuallashtirishning zamonaviy davri uni tadqiq etishni, noosferani boshqarish tizimida, faoliyat va ta’lim tizimlari mazmunida to‘g‘ri va o‘z vaqtida aks ettirishni talab qilmoqda. XX asr o‘rtalarida kompyuterlarning yaratilishi bilan boshlangan, kompyuterlashtirish, axborotlashtirish, internet, sun’iy va gibrid intellektlar, virtual olamlarni yaratish va rivojlantirishni o‘z ichiga olgan global intellektuallashtirishning tubdan yangi davri, sun’iy (insoniyat tomonidan yaratilgan) va tabiiy olamlarning uzluksiz stixiyali murakkablashuvi hamda insonlar tomonidan o‘zgartirilishi, ularda yashashimiz zarurati tufayli, odamlar va ularning hamjamiyatlari faoliyatining barcha darajalarida boshqaruvchanlikni saqlab qolish uchun intellektni kuchaytirdi. Jahon hamjamiyati va kompyuterlarning umumiy intellektini intellektuallashtirish evolyutsiyalashib va jadallashib, globallashuvning barcha zamonaviy jarayonlari uchun alohida ahamiyatga ega tizim hosil qiluvchi omilga aylanmoqda. Ularning katalizatori bo‘lib, mavjud muammolarni murakkablashtirib va yangilarini yaratib, intellektuallashtirish bir vaqtning o‘zida ularni aniqlash, bashorat qilish va hal qilishning sifat jihatidan yangi imkoniyatlarini ham beradi, insoniyat uchun mutlaqo yangi istiqbolli ufqlarni ochadi, shu bilan birga unga yangi muammolar va tahdidlarni, jumladan geosiyosatda ham yaratadi. Bu nuqtayi nazardan, har birimizning va butun insoniyatning bugungi kuni va kelajagini yangicha tasavvur qilish, individual va umumiy ongimizning aqliy kognitiv va ma’naviy-axloqiy tarkibiy qismlarining holatiga qarab ochiladi.