SHAXS MA’NAVIY-AXLOQIY KAMOLOTIDA BADIIY ADABIYOTNING O‘RNI - Kurbanova, Shukurjon; Bagibekova, Xamida (University Research Base, 2025)
Mazkur maqola Hofiz Xorazmiyning poetik merosini axloqiy-falsafiy va estetik-ma’naviy yondashuvlar asosida tahlil qilishga bag‘ishlangan bo‘lib, unda shoir g‘azallarida “aql” va “ishq” tushunchalarining dialektik mohiyati shaxsiy kamolotning bosh omillari sifatida chuqur yoritilgan. Tadqiqot davomida “aql” – inson tafakkuri, intellektual tanqidiylik va hayotni anglash vositasi sifatida; “ishq” esa – ma’naviy yuksalish, ruhiy uyg‘onish va ilohiy sevgi orqali mukammallikka intilish sifatida talqin etiladi. Bu ikki unsur qarama-qarshi emas, balki bir-birini to‘ldiruvchi, shaxsni ichki uyg‘onish sari еtaklovchi asosiy kuchlar sifatida baholanadi. Hofiz Xorazmiyning g‘azallarida aks etgan estetik obrazlar, axloqiy fazilatlar, ruhiy iztiroblar va ichki uyg‘onish jarayoni didaktik va tarbiyaviy qadriyatlar bilan uzviy bog‘liq ekani ilmiy asosda yoritilgan. Muallif “aql” va “ishq” yondashuvlarining tafsirini grafik jadvallar orqali tizimlashtirib, ularning o‘zaro ta’sirini shaxs tarbiyasidagi еtakchi mezon sifatida izohlaydi. Hofiz Xorazmiy ijodini zamonaviy ta’lim jarayoniga integratsiyalashga doir metodik takliflar ilgari suriladi. Jumladan, shoir g‘azallaridan foydalanib o‘quvchilarda axloqiy-estetik tafakkur, mustaqil tahlil qilish qobiliyati, ichki dunyoni anglash madaniyati va ma’naviy immunitetni shakllantirish mexanizmlari ishlab chiqilgan. Tadqiqotda shaxs tarbiyasida tasavvufiy poetikaning ahamiyati, ichki yuksalishga yo‘naltirilgan ta’lim strategiyalari pedagogik nuqtayi nazardan asoslangan. Maqolada shuningdek, pedagogika, falsafa, psixologiya va adabiyotshunoslik kesishmasida o‘quvchilar ma’naviy kamoloti, estetik anglash qobiliyati va axloqiy tafakkurini rivojlantirish bo‘yicha konseptual yondashuvlar ilgari surilgan. Shoirning asarlari yosh avlodda ruhiy uyg‘onish, badiiy-estetik idrok, axloqiy immunitet va mustaqil tafakkur ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyati sifatida ko‘riladi.